Circulair Beleid Maken

In dit deel worden de stappen besproken die in de praktijk moeten worden gezet om Circulair Beleid te ontwerpen. Beleid dat dankzij inbreng van de samenleving kan rekenen op draagvlak en daarmee ook uitvoerbaar en handhaafbaar is.

8 Hoe schrijf ik een Visie en Strategie?

Dit is de achtste les in een reeks van 11 lessen van de serie Circulair Beleid Maken.

Wat heb je geleerd na het volgen van deze les van de Online Opleiding Samenlevingsbeleid?

* je begrijpt de functie van Visie en Strategie in het licht van DOEL STELLEN en DOEL BEREIKEN
* je weet wat we verstaan onder Visie en Strategie en dat het eigenlijk één begrip is;

* je weet waarom inductief construeren van een visie methodologisch gezien niet correct is;
* je hoe je via een logisch-deductieve aanpak komt tot een visienota;
* je weet hoe je terugkoppeling geeft naar je opdrachtgever en andere belangstellenden.

Stel vast waar je uiteindelijk uit wenst uit te komen: het beoogde resultaat

De contouren

In de Trailer hiernaast bespreekt Peter Hovens in het kort de inhoud van de Les Hoe schrijf ik een Visie en Strategie?

De uitgebreide versie maakt deel uit van de Online Opleiding Samenlevingsbeleid.

De toepassing

In de gemeente Voorst is in januari 2017 een proces gestart om te komen tot preventiebeleid in het sociale domein. De gemeente heeft gekozen voor een aanpak volgens de Methode Klinkers.

De Sterk Leren Academy volgt dit proces.

Zodra de visie en strategie in de gemeente Voorst is vastgesteld, zullen we dat hier presenteren inclusief enkele ervaringen bij deze stap in het proces.

Gemeente Voorst
Hier verschijnt over enige tijd de visie en strategie.
De visie en strategie van het project luidde als volgt:

Het Land van Cuijk is een herkenbare en economisch gezonde regio -dankzij succesvolle slagvaardige samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid- waar de inwoners op een zinvolle manier deelnemen aan de samenleving, al dan niet via betaald werk.

De visie en strategie van dit project luidde als volgt:

De onvermijdelijke omschakeling van groei naar krimp is succesvol gerealiseerd. De welvaartsgroei is behouden. In Parkstad Limburg is het goed leven voor jongeren en ouderen, voor oorspronkelijke inwoners en immigranten, voor werkenden en niet-werkenden. Mensen leven in saamhorigheid en wederkerigheid, en weten zich geborgen in de zorg voor elkaar. Respect voor ieders eigenheid en persoonlijke waardigheid, de inzet voor het bevorderen van kleinschaligheid en het behoud van het eigene van de cultuur zijn de pijlers van het regionale samenleven. Parkstad Limburg heeft een open karakter en straalt zelfvertrouwen uit.

Enkele valkuilen

We hebben in de loop der jaren heel wat mensen opgeleid en hen kennis bijgebracht over Circulair Beleid Maken. Met een fikse training leren we beleidsmedewerkers en managers wat de goede dingen zijn en op welke wijze ze de goede dingen goed moeten toepassen. Dat laatste is de grootste uitdaging, want de neiging om terug te vallen in oude gewoonten is erg groot. Het leren van de goede dingen is niet het probleem, maar het afleren van de verkeerde dingen: valkuilen liggen op de loer.

Smiley
De meest voorkomende fout bij beleidsontwikkeling is de neiging om bij het begin al de visie te omschrijven. Een visie is het beoogde eindproduct van een therapie/synthese. En die mag je pas formuleren na eerst een diagnose/analyse te hebben gemaakt. Dus eerst de modules 1-7 en dan pas een korte en heldere omschrijving van de visie, gebaseerd op al het voorgaande analytische materiaal.
Technisch gezien is de visie niets anders dan het beoogde einddoel. Bina altijd laat zich dat omschrijven in een paar zinnen. Daar heb je dus geen halve of hele pagina voor nodig. Strikt genomen staat in die visie wat er in de oorzakelijke analyse opgeruimd moet worden.

Enkele anekdotes

We hebben in de loop der jaren heel wat projecten in binnen- en buitenland voor onze rekening genomen. Je kunt je voorstellen dat je dan van alles meemaakt. Dat levert de nodige anekdotes op.

Smiley
Het VN-kantoor in Bangkok gebruikte de ‘methode Klinkers’ als voorbeeld voor landen in Zuid-Oost Azië om in grote steden de problematiek van economisch verval, gezondheidsproblemen en milieuproblematiek door congestie (volledig vastlopend verkeer en permanente smog) geïntegreerd aan te pakken. Een van de oorzaken van die congestie: loslopende olifanten, onder meer in de omgeving van het paleis van de Koning. Diens onschendbaarheid straalde af op de vanzelfsprekende aanwezigheid van die olifanten en plaatste het team voor het ontwerpen van een strategische oplossing met draagvlak bij de Koning zelf.

Veel gestelde vragen

Hieronder komen enkele vragen aan de orde die regelmatig worden gesteld bij het formuleren van de Visie en Strategie.

Smiley vraagteken
Het antwoord is nee. Soms is de Visie en Strategie één zin die je -achteraf gezien- misschien wel had kunnen bedenken, maar dat weet je pas achteraf. Zelf bedenken vanuit de overheid is iets heel anders dan iets bedenken op basis van gesprekken met meer dan 100 personen. Bovendien volgt nog de uitwerking van die Visie en Strategie.

Vaak is een Visie en Strategie heel verrassend. Neem de eerste zin van de missie van het Project de Derde Leeftijd van Parkstad Limburg. Deze luidt: ‘De onvermijdelijke omschakeling van groei naar krimp is succesvol gerealiseerd’. Terwijl de opdracht luidde om beleid te ontwerpen met betrekking tot het vraagstuk van de vergrijzing, had de belangrijkste uitkomst te maken met de daling van de omvang van de bevolking.

Een Visie en Strategie betreffende een politieke uitspraak over de hoogste aspiratie, over dat waar we naar toe willen, het punt op de horizon. Zo’n uitspraak is per definitie kwalitatief van aard en dus niet kwantitatief te duiden.
Een antwoord op deze vraag en een heleboel andere vragen vind je door het bekijken van de video.


Enkele begrippen

Hieronder tref je een aantal begrippen aan die verband houden met Visie en StrategieZe zijn afkomstig uit het boek Vakvereisten voor Politiek en Beleid. Geboden en verboden in alfabetische volgorde.

Door op onderstaande buttons te klikken krijg je een beschrijving.

Vakvereisten voor Politiek en Beleid
Doelboom
Elimineren van de oorzaken
Gewenste situatie
Haalbaarheidsdiscussie
Kosten-baten analyse
Omgaan met onzekerheid
Oplossingen en oplossingsrichtingen
Politiek-bestuurlijke interventiepunten
Verwijderingsproces
Ga naar 9 Hoe ontwerp ik streefbeelden en doelen?