In het kader van de rubriek Sterk met Demografie schenk ik aandacht aan de nieuwste bevolkingscijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Planbureau voor de Leefomgeving medio september 2016 lanceerden. Zij  verwachten tot 2030 een groei van bijna 1 miljoen, maar die komt voor rekening van immigratie. Wij zelf produceren in Nederland al vele jaren minder kinderen dan dat er mensen overlijden. Alleen door de komst van migranten blijven we nog een beetje groeien.

Een ander verschijnsel dat zich al enige tijd voordoet blijkt ook voor de komende jaren te gelden. Namelijk dat de grote steden zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht blijven groeien. En dat de bevolking in de perifere gebieden langzaam afneemt. Denk hierbij aan delen van Limburg, Zeeland, Groningen, Drenthe en de Achterhoek. Dat komt deels door de krimp van het aantal geboorten, deels door leegloop wegens het verdwijnen van voorzieningen.

In de context van die leegloop is het woord ‘inwonerkannibalisme’ op zijn plaats. De voortgaande groei van de grote steden komt namelijk maar voor een deel door de immigranten. Die groei danken zij ook aan het feit dat veel burgers hun dorp verlaten om in een stad met veel voorzieningen te gaan wonen. Voor anderen om dichterbij de kinderen te zijn. Die vonden namelijk wel een baan in die grote stad en niet langer in het dorp van hun geboorte.

Door het leven in de grote stad aantrekkelijker te maken lokken die steden inwoners weg uit gemeenten die zich dergelijke voorzieningen niet kunnen veroorloven. Dat noemen we dus inwonerkannibalisme. Mensen die weggaan uit hun dorp, om in of rond een grote stad te gaan wonen, veroorzaken in het dorp een lege plek die niet meer wordt opgevuld. Dat vermindert de mogelijkheid om in dat dorp voldoende voorzieningen aan te houden, hetgeen vervolgens de leegloop verder aanjaagt. Een neerwaartse spiraal. De grote steden worden nog meer bruisende leefgemeenschappen, maar dat gaat ten koste van verarming van de perifere gebieden.

De geschiedenis kent echter vele voorbeelden van pendulebewegingen. Ongeremde groei van de grote steden kan ontaarden in een bubbel die barst. Niet te stuiten leegloop van perifere gemeenten creëert mogelijk nieuwe samenlevingsruimte.

Meer informatie over Sterk met Demografie vindt u op de website van de Sterk Leren Academy.

 


Delen: Facebooktwittergoogle_plusredditlinkedinmail