In het kader van de rubriek ‘Geboden en verboden voor politiek en beleid’ is het nodig om iets te zeggen over het begrip ‘rechtsstaat’. Steeds vaker zie en hoor je politici, waaronder Premier Rutte, praten over de rechtsstaat en over de middelen van de rechtsstaat. Maar niet zelden tasten zij mis als zij begrippen uit het recht gebruiken.

De ‘rechtsstaat’ is slechts een abstractie. Het is een rechtsidee. En er bestaat niet zoiets als ‘de middelen van de rechtsstaat’. Wel kun je spreken over de middelen van de staat. Middelen zoals bijvoorbeeld politie, wetten en rechtbanken. Maar die zijn niet de samenstellende bestanddelen van het begrip rechtsstaat. Zij vormen niet tezamen de rechtsstaat. Het is de staat, en niet de rechtsstaat, die deze middelen hanteert.

De vraag is natuurlijk: wat houdt het begrip rechtsstaat dan in?

Het is afgeleid van een Engelstalige term: the rule of law. Vrij vertaald is dat: de wet regeert. En dat betekent: niemand staat boven de wet. Koning, keizer, admiraal, de wet geldt voor allemaal. Dat is alles wat je over het begrip rechtsstaat kunt opmerken. Het is een adagium van ongeschreven recht. Niet meer en niet minder. Waar mensen zich door macht, of geld, of relaties boven de wet kunnen plaatsen, daar is geen rechtsstaat, ook al heeft die staat politie, wetten, rechtbanken en andere staatsmiddelen.

De Sterk Leren Academy maakt zich zorgen over het ontbreken van elementaire kennis van constitutioneel recht bij parlementariërs en ministers. Het politieke ambt is het belangrijkste ambt ter wereld. Maar als het wordt uitgeoefend door personen die ongeletterd zijn in de grondslagen, het fundament, van dat ambt, dan fungeert de politiek als veroorzaker van problemen. Niet als oplosser.

Meer informatie over Politiek en Beleid vindt u op de website van de Sterk Leren Academy.

 


Delen: Facebooktwitterredditlinkedinmail