In het kader van de rubriek Sterk met Beleid schenk ik aandacht aan enkele oorzaken van falend beleid. De meest voorkomende oorzaken liggen in een onjuiste benadering van een probleem. Laten we eens kijken naar het volgende onderscheid.

Ten eerste. Het falen van beleid kan komen doordat men geen antennes of sensoren heeft om aan te voelen dat er een probleem op komst is. Een klassiek voorbeeld is de Maginotlinie die de Fransen na de Eerste Wereldoorlog bouwden om bij een eventuele nieuwe oorlog de Duitsers te kunnen tegenhouden zoals ze dat eerder ook met de loopgraven van Verdun hadden gedaan. Maar de Duitsers reden met hun tanks in 1940 om die Maginotlinie heen en bezetten Frankrijk binnen zes weken.

Ten tweede. Vaak falen die antennes ook als het probleem wel degelijk is gearriveerd. Men ziet het niet of stopt de kop in het zand. Dat geldt bijvoorbeeld voor de wereldwijde bancaire crisis die in 2008 uitbrak. Het probleem van de vervuilde hypotheken was aanwezig, maar betrokken overheden faalden om het te zien.

Ten derde. In geval men het probleem wel waarneemt en er iets aan gaat doen kan men ernstige fouten maken. Bijvoorbeeld door te stappen in wat ik noem ‘de valkuil van het oplossingendenken’. Dat is een probleem aanpakken door er meteen een oplossing voor te kiezen, zonder eerst een degelijke analyse te maken van de onderliggende oorzaken van dat probleem. Het introduceren van marktwerking in de zorg is daar een voorbeeld van.

Ten vierde. De meest indringende fout die tot falen van beleid leidt is het negeren van de wijsheid van de samenleving. Top-down beleid maken heeft zelden succes. De kracht, de energie, de creativiteit om bestaande maatschappelijke verhoudingen te versterken en om nieuw homogene verhoudingen te creëren liggen in beginsel in de wijsheid van de samenleving.

Daarom heeft de Sterk Leren Academy als vertrekpunt dat beleid maken moet beginnen bij de samenleving. In nauwe samenwerking met de uitvoering, zoals de eerstelijnsgezondheidszorg, de politie, de brandweer, het onderwijs, et cetera. Beleid moet je maken van buiten naar binnen en van onderop.

Meer informatie over Sterk met Beleid vindt u op de website van de Sterk Leren Academy.

 

 

 

 


Delen: Facebooktwitterredditlinkedinmail