Veel gestelde vragen over de European Federalist Papers

5. Over de federale Constitutie (Papers 21-24)

Waarom kiezen jullie een Amerikaanse grondwet voor Europa?

Dat doen we niet. Het is niet een Amerikaanse grondwet. Het is een Europese grondwet die gebaseerd is op de staatkundige wijsheden van Europese filosofen en politieke theoretici. Het is de verdienste van de Amerikanen van einde 18e eeuw dat zij toen al de waarde van de geschriften van die Europese wijsgeren inzagen en als eersten in de geschiedenis van de mensheid die wijsheden omzetten in een praktisch toepasbare grondwet. Wij Europeanen zijn daarvoor al die tijd blind geweest. En daarvoor hebben wij de hoge prijs betaald van een niet-aflatende stroom oorlogen.

Wat zijn dan die universele beginselen in jullie federale Constitutie?

Dat zijn: a) verticale scheiding van bevoegdheden (Kompetenz Katalog), b) horizontale scheiding van bevoegdheden (trias politica), c) checks and balances (evenwicht tussen die machten als ze elkaar nodig hebben), d) dualisme (parlement en president hebben een eigen democratisch mandaat), e) grondrechten, f) de federatie is van de burgers, g) wederzijdse rechten en plichten tussen staten en tussen het federale gezag en staten. Verder niets. Dat is voldoende gebleken om 50 staten in Amerika bijeen te krijgen en bijeen te houden. Wie durft te beweren dat dit niet toepasbaar zou zijn voor Europa kletst maar wat. De Verenigde Staten van Amerika en andere grote federaties bewijzen al decennialang het tegendeel.

Hoe zijn jullie gekomen tot een Constitutie van tien artikelen?

De Amerikaanse grondwet van 1789 telt slechts 7 artikelen. Maar sindsdien zijn er 27 amendementen op die grondwet gekomen. Een aantal daarvan hebben wij geïncorporeerd in onze Constitutie. En voorts hebben we de structuur van de 7 Amerikaanse artikelen verbeterd door af en toe scheiding aan te brengen in artikelen die beter op een andere manier zouden kunnen worden geschreven. Ook hebben we elementen uit de Zwitserse Grondwet ingevoegd. Vandaar dat het onze Constitutie nu 10 artikelen telt.

Maar met slechts 10 artikelen kun je toch onmogelijk de veelzijdigheid van het Europese samenleven dekken?

Juist wel. Door uitsluitend universele beginselen in de Constitutie vast te leggen kan geen enkel land tegen die Constitutie zijn. Juist door zijn beperkte omvang van tien artikelen (de Duitsers zeggen: “In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister”-Goethe) dekt het alles wat ons in Europa lief is. Het Verdrag van Lissabon daarentegen, met zijn ruim 400 artikelen, provoceert automatisch de behoefte van lidstaten om allerlei nationaal getinte details en uitzonderingsbepalingen op te nemen. Daardoor is het een extreem slecht wettelijk document dat de belangen van de Europese Burgers afbreekt. Een juridisch student die zoiets zou bedenken zou van de faculteit verwijderd worden.

Hoe is in die Constitutie de democratie verzekerd?

Door een stelsel van twee Kamers: het Huis van de Burgers en het Huis van de Senaat. Het eerste Huis wordt rechtstreeks gekozen door de stemgerechtigde Burgers van de federatie waarbij het grondgebied van de hele federatie één kieskring vormt. Dus een Duitser kan stemmen op een Spanjaard en omgekeerd. De Senaat wordt benoemd uit en door de Parlementen van de Staten die aan de Federatie deelnemen. Ook de President wordt rechtstreeks gekozen. Parlement en President hebben dus elk een eigen democratisch mandaat. Dit is waarachtig dualisme, iets wat niet mogelijk is een parlementaire democratie waarbij de wetgevende macht formeel de finale bevoegdheid heeft maar in de praktijk van alle Europese landen aan de leiband van de uitvoerende macht loopt. Zie de Papers 17 en 22.

Waarom zou een Duitser stemmen op een Spanjaard? Hoe weet hij dat dit een goede stem zou zijn?

Dat hoeft hij niet te weten. Verkiezingen moeten plaatsvinden via transnationale of trans-Europese politieke partijen. Kiezers stemmen op een kandidaat van een partij. Het is dus een lijstenstelsel. Het is de verantwoordelijkheid van de politieke partijen om federatie-breed, geschikte kandidaten op de kieslijst te plaatsen. Met een aanbod dat het voor de kiezers mogelijk maakt op de beste kandidaat te stemmen. Bijvoorbeeld door die kandidaten op de lijst te plaatsen in een vrouw-man-vrouw-man verhouding. Dus 50-50% gender gelijkheid. Zie Paper 22.

Ondanks die federale grondwet zitten de Amerikanen toch met die fiscal cliff?

Ja, zij wel, maar in onze Constitutie kan zich dat niet voordoen. Wij hebben namelijk enkele verbeteringen aangebracht, onder meer door de President bevoegd te verklaren een bindend referendum uit te schrijven ter oplossing van een impasse die zich kan voordoen als politici het stelsel van checks and balances misbruiken door non-decision making te praktiseren.

Dus jullie doen aan directe democratie?

Ja. De Zwitsers hebben medio 19e eeuw op basis van de Amerikaanse grondwet een eigen federale Constitutie gemaakt. Maar daar hebben zij ook vormen van directe democratie aan toegevoegd. Die hebben wij op onze manier verwerkt in onze Constitutie. Zie Papers 23 en 24.

Wat moeten de lidstaten van een federatie in eigen land aanpassen?

Niets. Ze blijven wat ze zijn en ze houden wat ze hebben: hun eigen parlement, regering, rechterlijke macht et cetera. Ze hebben alleen enkele goed omschreven zaken die ze wegens de mondialisering zelf niet meer kunnen verzorgen aan een ander orgaan gegeven zodat ze daar zelf geen kopzorgen meer over hebben.