Veel gestelde vragen over de European Federalist Papers

4. Over het Verdrag van Lissabon

Waarom is het niet mogelijk een Europese federatie te maken door aanpassing van het Verdrag van Lissabon?

Dat is niet mogelijk doordat het Verdrag vol systeemfouten zit. Een systeemfout is een zo ernstige fout dat het ’t systeem zelf ten gronde richt. Elke poging om die fout te repareren maakt de problematiek alleen maar erger. Zij werd ingebouwd in het eerste officiële document dat Europese gemeenschappelijkheid wilde creëren: in het Schuman Plan van 1950. De fout was/is: een federatie willen stichten door middel van a) een Verdrag, b) te tekenen door Staten. Vanaf dat moment werd het te vergemeenschappelijken Europa top-down, hiërarchisch geregeerd door Regeringsleiders. Het had moeten zijn: a) een Constitutie, b) geratificeerd door Burgers, omdat een Federatie door zijn bottom-up karakter per definitie een democratische ontstaansgrond heeft. Omdat die systeemfout is meegetrokken in elke daarna volgende aanpassing van de Europese verdragen, zelfs in de poging om een Europese Grondwet op te maken in 2003, is ook een nieuwe aanpassing van het Verdrag van Lissabon gedoemd te mislukken. Sterker nog: elke aanpassing ervan zal het destructieve karakter van het intergouvernementele systeem alleen maar verergeren. En daarmee de weerstand van steeds meer Burgers en Staten tegen de EU. Zie voor een toelichting de Papers 11 en 12.

Wat is er zo slecht aan het Verdrag van Lissabon?

Het Verdrag van Lissabon is het slechtste wettelijke document dat ooit in de geschiedenis van Europa is geschreven. De kern van wetgevingsleer is dat men uitsluitend algemeen verbindende voorschriften moet maken. En die voorschriften moeten eenduidig zijn. Maar het Verdrag van Lissabon, dat eigenlijk uit twee verdragen bestaat die bij elkaar ruim 400 artikelen tellen, is dubbelzinnig en kent aan het slot enkele tientallen Protocollen die aangeven hoe men die artikelen moet toepassen, en daarna enkele tientallen uitzonderingsbepalingen op die artikelen. Dat laatste is het ergste wat men met wetgeving kan doen: uitzonderingen op algemene regels formuleren. Daarom geldt voor dit Verdrag van Lissabon de oude spreuk: hoe meer regels, hoe meer vlegels. Zie de Papers 1-5, 14 en 21-24.

Waarom zou de federalisering van Europa mogelijk zijn, als het gedurende meer dan zestig jaar niet is gelukt, net nu er steeds meer Eurosceptici en anti-Eurocraten zijn?

Ja, die omslag naar een Federatie is mogelijk. Nu is er zelfs een reële kans, door de crisis, niet enkel van de financiën, maar van het hele EU-systeem. Het volstaat te begrijpen wat federalisme is. Federalisme dat de Burgers voorrang geeft op de Staten. Scepticisme en verzet tegen de EU en haar technocraten zijn juist gegroeid door haar intergouvernementele systeem dat centralistisch en top down werkt.